Aditya-L1 Solar Mission: ਸੂਰਜ ਦਾ 'ਦਿਨ' ਕਿੰਨੇ ਘੰਟੇ ਦਾ? ਕੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਿਨਾ ਜੀਵਨ ਸੰਭਵ? ਇਹ 10 ਤੱਥ ਜਾਨਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸੋਲਰ ਸਿਸਟਮ ਦਾ 'ਨੇਤਾ' ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕਈ ਗ੍ਰਹਿ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਨਾਸਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਡਾ ਸੂਰਜ 4.5 ਅਰਬ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਤਾਰਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤਾਰਾ ਵੀ ਸੂਰਜ ਹੈ। ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਹੀਲੀਅਮ ਦੀ ਅਨੰਤ ਊਰਜਾ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸੂਰਜ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 15 ਕਰੋੜ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ 3 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ 8 ਮਿੰਟ 20 ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਸੂਰਜ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸੂਰਜੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਇਸਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਇਸਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤਾਪਮਾਨ 27 ਮਿਲੀਅਨ °F (15 million degrees Celsius) ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਧਮਾਕੇ ਪੁਲਾੜ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੂਰਜ ਬਾਰੇ 10 ਗੱਲਾਂ ਪਤਾ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ 

ਸੂਰਜ ਧਰਤੀ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 100 ਗੁਣਾ ਚੌੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ ਤੋਂ 10 ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਚੌੜਾ ਹੈ। ਨਾਸਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸੂਰਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਗਪਗ 13 ਲੱਖ ਧਰਤੀਆਂ ਸਮਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸੂਰਜ: ਇਕਲੌਤਾ ਤਾਰਾ - ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ

ਸੂਰਜ ਸਾਡੇ ਸੌਰ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸੂਰਜੀ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਗੁਰੂਤਾ ਸੂਰਜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸੂਰਜੀ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਇਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿ, ਛੋਟੇ ਗ੍ਰਹਿ (asteroids), ਧੂਮਕੇਤੂ (ਚਟਾਨ, ਧੂੜ, ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ)।

ਕਿੰਨੇ ਘੰਟੇ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸਰੂਜ ਦਾ ਦਿਨ? 

ਸਾਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਸੂਰਜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਪਰ ਸੂਰਜ ਦਾ ਦਿਨ ਕਿੰਨਾ ਲੰਬਾ ਹੈ? ਅਸਲ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਗੇੜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਆਪਣੀ ਧੁਰੀ 'ਤੇ ਇਕ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸੂਰਜ 'ਤੇ ਇਕ ਦਿਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਠੋਸ ਆਕਾਰ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਠੋਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਗੈਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਹ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਨੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸੂਰਜ ਦਾ ਦਿਨ ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ 'ਤੇ, ਸੂਰਜ 25 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਧਰੁਵਾਂ 'ਤੇ ਸੂਰਜ 36 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਧੁਰੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।

(ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ)

ਅਸੀਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ?

ਸੂਰਜ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਜੋ ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੋਟੋਸਫੀਅਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਾ ਹਿੱਸਾ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਜੀਵਨ ਸੰਭਵ ਹੈ।

ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਵਾਤਾਵਰਣ

ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਉੱਪਰ (ਜੋ ਗੈਸ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ) ਕ੍ਰੋਮੋਸਫੀਅਰ ਅਤੇ ਕੋਰੋਨਾ ਪਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੋਲਰ ਫਲੇਅਰ, ਕੋਰੋਨਲ ਪੁੰਜ ਇਜੈਕਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਹਨ।

ਚੰਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੂਰਜ

ਸੂਰਜੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਚੰਦ ਹਨ, ਕੁਝ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਕਈ ਚੰਦ ਹਨ ਜੋ ਇਸਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਚੰਦਰਮਾ ਵੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਰੋ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨ ਭੇਜਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਸੂਰਜ ਦਾ ਕੋਈ ਚੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਠ ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਧੂਮਕੇਤੂ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।

ਸੂਰਜ 'ਤੇ ਕਿਸ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ?

ਨਾਸਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੋਲਰ ਪਾਰਕਰ ਪ੍ਰੋਬ, ਸੋਲਰ ਆਰਬਿਟਰ, ਸੋਹੋ, ਸੋਲਰ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ, ਹਿਨੋਡ, ਆਈਰਿਸ ਅਤੇ ਵਿੰਡ ਵਰਗੇ ਯੰਤਰ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨ ਇਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਦਿਤਿਆ ਐਲ-1 ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਧੂੜ ਦੇ ਬੱਦਲ

ਨਾਸਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 4.6 ਅਰਬ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੈਸ ਅਤੇ ਧੂੜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਕਈ ਧੂੜ ਦੇ ਰਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਸੂਰਜ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਸੂਰਜ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਜੀਵਨ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੱਖਾਂ ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਕਾਰਨ ਸੂਰਜ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।

ਕਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਧਰਤੀ 'ਤੇ 

ਭਾਵੇਂ ਸੂਰਜ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਕਣ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹਨ।